<niwe jyanek>
  Hesarga  
 · Ershiv  · Peywendi  · Bllagi kurdi  · Font  · 

Thursday, February 20, 2003

(ئه‌م پارچه تێكسته‌ی خواره‌وه، له‌سه‌ر و‌ه‌رگێر‌ان،‌ له به‌شی پێشه‌كی كتێبی "مام حه‌یده‌ر" ( نووسراو به فارسی له لایه‌ن عه‌لی ئه‌شره‌ف ده‌روێشیان، و له لایه‌ن سیاوه‌ش گوده‌رزی وه‌رگیردراوه بۆ كوردی) هاشمی ئه‌حمه‌دزاده ‌‌‌نووسیویه)

ڕۆڵی شیاوی وه‌رگێڕان له گواستنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی فكریی و زانستیی ژیار و شارستنایی جۆربه‌جۆره‌كاندا بۆ یه‌كتر، راستیه‌كه‌‌ی حاشاهه‌ڵنه‌گره. مرۆڤ ده‌بێ مه‌منوونی ئه‌و هه‌وڵانه بێ كه له مێژووی مرۆڤایه‌تیدا به خۆماڵی كردنی زۆر بیر و ئه‌زموونی ده‌ره‌كی، به هۆی وه‌رگێڕانه‌وه، دراون. ئه‌گه‌ر وه‌رگێڕان نه‌بوایه، كوا سه‌رجه‌می كۆمه‌ڵگه‌ی ئینسانی ده‌یتوانی له ده‌ستكه‌وته‌كانی بیری فه‌لسه‌فی یۆنانی قه‌دیم ئاگادار بێ. ئه‌وه وه‌رگێڕانه كه ئه‌ره‌ستۆ، ئه‌فلاتۆن، زێمۆكریت و ...هتد ده‌كاته نێوی ئاشنا بۆ ئاخێوه‌رانی زمانه‌كانی تری دنیا. ئه‌گه‌ر وه‌رگێڕان نه‌بوایه كوا خوێنه‌و‌ه‌ری غه‌یری ئیسپانیایی ده‌یتوانی له تام و چێژی "دۆن كێشۆت" به‌هره وه‌رگرێ و "فین هاكێڵبه‌ری" ئه‌مریكایی چۆن دنیای پڕ راز و كاره‌ساتی خۆی ده‌كرده دیارده و دیاریێكی جیهانی؟
گرنگی وه‌رگێڕان له مێژووی مرۆڤدا بووه‌ته هۆی ته‌رخان كردنی ده‌سمایه و كاتی زۆر بۆ بارهێنانی وه‌ر‌گێڕی توانا و به ئه‌زموون له‌و كۆمه‌ڵگه‌یانه‌ی كه مه‌رجی پێشكه‌وتنیان، شاره‌زایی و ئاگاداریی له ده‌ستكه‌وته‌كانی جۆراوجۆری بیر و زانست له هه‌موو گۆشه و كه‌ناری ئه‌م دنیایه.
وه‌دواكه‌وتنی كۆمه‌ڵگه‌ی رۆژهه‌ڵاتی له باری تێگه‌یه‌شتن و و ده‌كارهێنانی ده‌سكه‌وته‌كانی ژیاری رۆژئاوا، به تایبه‌ت دوای رێنێسانی و شۆڕشی پیشه‌سازی، له به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك بێت، راستیه‌كه‌ی تاڵه كه ئه‌مڕۆ مرۆڤی ڕۆژهه‌ڵاتی له گه‌لێ به‌ره‌وه‌یه.
‌قه‌ره‌بووكردنی ئه‌م دواكه‌وتویه پلان و تێهه‌ڵچونه‌وه‌یه‌كی بنه‌ڕه‌تی ده‌وێت. یه‌ك له‌و ئامرازانه كه له‌م پێناوه‌دا ده‌بێ پێی له‌سه‌ر داگیرێ، بێگومان وه‌رگێڕانه. له هه‌لومه‌رجی نه‌بوونی بیری تازه و به‌كه‌ڵكدا، ئه‌وه وه‌رگێڕانه كه ده‌رگای نهێنیه‌كانی ده‌رگای نه‌ناسراومان بۆ ده‌كاته‌وه. ئه‌گه‌‌ر رۆژئاوا له باری تێكنیك و شێوهژیانه‌وه له ئێمه جیاوازه، زمانه‌كه‌شی هه‌ر به‌م راده‌یه له باری بناغه و وشه‌وه له هی ئیمه جیاوازه. زانست، فه‌لسه‌فه و ...هتد- ی رۆژائاوا زمانی تایبه‌تی بۆ ئه‌م بووارانه خوڵقاندووه و ناكری زمانی زانست و فه‌لسه‌فه‌ش له خودی فه‌لسه‌فه و زانستیش هه‌ڵاوێردرێ.
به واته‌یه‌كی تر هه‌ر ئه‌م جۆره‌ی زمانی شیعر خۆی شیعره، زمانی زانست و فه‌لسه‌فه‌ش په‌یوه‌ندی راستهو‌خۆی هه‌یه له‌گه‌ڵ زانست، فه‌لسه‌فه و رۆحی زانستیی رۆژئاوایی.

ئێمه بۆ گه‌ێشتن به دنیای زانست، ئه‌ده‌ب و هونه‌ری پێشكه‌وتوو ده‌بێ ببینه خاوه‌نی زمانێكی له‌م چه‌شنه و ئه‌وه‌ش ئه‌ركێكی مه‌زن و پرۆسه‌یه‌كی دوورودرێژه. وه‌رگێڕانی به پێز و سه‌ر‌‌كه‌وتوو هه‌نگاوی سه‌ره‌تایی و پێویستیتیی بڕینی ئه‌م رێگا درێژه‌یه.
ئێمه وه‌ك كورد، ناتوانین بیر له هه‌بوونی زمانی ئه‌ده‌بی سه‌‌رده‌م بكه‌ینه‌وه، هه‌تا به كرده‌وه ده‌روه‌ستی وه‌گێڕانی به‌رهه‌مه شاكاره‌كانی ئه‌ده‌بی جیهانی نه‌یه‌ین. چاوپێداخشانێكی سه‌رپێی به میراتی وه‌رگێردراوی كوردی، بۆمان ده‌رده‌خات كه ئێمه هێشتا هه‌ر له سه‌ره‌تای كاروانی پڕ شكۆی ئه‌ده‌بی جیهانی داین.
ئه‌گه‌رچی داهاتووی زمانی كوردی له پله‌ی یه‌كه‌مدا به‌ستراوه‌ته‌وه به چاره‌نووسی ناسیۆنالیزمی كورد، به‌ڵام ده‌كرێی به دڵنیایه‌وه بڵێین خودی چاره‌نووسی ناسیۆنالیزمی كوردیش تا راده‌یه‌كی زۆر به‌ستراوه‌ته‌وه به جموجۆڵی كولتووری و یه‌ك له‌وان وه‌رگێڕان، وه‌‌رگێڕان له هه‌موو بوارێكدا.
یه‌ك له مه‌یدانه‌كانی وه‌رگێڕان بۆ سه‌ر زمانی كوردی، وه‌رگێڕان له زمانی ئه‌و نه‌ته‌وانه‌یه له دراوسێی كوردن. ئه‌گه‌رچی به بڕوای من خودی ئه‌و زمانانه‌ش (فارسی، عه‌ره‌بی و توركی) زۆر له قافڵه‌ی زانست و ئه‌ده‌بی رۆژئاوا به دوورن، و له جیاتی رۆحی زانستی تێكه‌ڵاوی رۆحێكی عیرفانی و وه‌سفین، به‌ڵام له به‌راورد له‌گه‌ڵ زمانی كوردیدا زۆر كه‌ند و كۆسپیان خستووه‌ته پشت سه‌ر.
شاره‌زایی زۆربه‌ی رووناكبیرانی كورد به یه‌ك یان دوو زمانی دراوسێ، هه‌لێكی ئاڵتوونی ره‌خساندووه بۆ توانایی وه‌رگێڕان له‌م زمانانه‌وه. ده‌بێ له هه‌نگاوی یه‌كه‌مدا به‌ر‌هه‌می ده‌ست هه‌و‌ه‌ڵ هه‌ڵبژێرین، نه‌ك وه‌رگێڕاوی زمانه‌كانی تر به‌م زمانانه.

Ray xot binuse

· · ·
Monday, January 20, 2003

فه‌رهه‌نگۆكێك بۆ وه‌رگێرانه‌كانی "مه‌ته‌ڵه‌كی هاتن"




Outbuildings: باڵه‌خانه‌كان
Beyond : دواتر له
Cottage: خانیك
On the boundaries of each field: له قه‌راخی كێڵگه‌كانه‌وه
Stripped: ڕووت
Oddly: به‌سه‌یره‌وه
Glints: بریسكه‌گه‌ل
Absorbed: ڕاكێشابوو
Fields: كێڵگه‌كان
Water meadow: مێرگ ئاو
Wet meadows: مێرگه‌كانی ته‌ڕ
Ditches: خه‌نده‌قه‌كان
Excited me: تاوگیرمی كرد
I imagined: من هزرم ده‌كرد
Tropical island: دورگه‌ی گه‌رمه‌سێر
I had experinced sevre weather : من ئاوهه‌وای دژوارم به‌سه‌ردا هاتووه
Sking resort: شوێنگه‌ی سكی
Pullover : جاكه‌ت
Overcoat: پاڵتۆ
Brush-like, as: مینا فڵچه، وه‌كوو
I didn´t associate flowers or the foliage of trees with any particualr month: من نه‌مده‌تووانی هۆگری گۆڵه‌كان یان به‌رگی دره‌خته‌كان ته‌ك مانگێكی تایبه‌تدا بكه‌م
The year - so far vegetaiton and even temperature went - was a blur to me: ساڵه‌كه-- له‌مه‌ڕ سه‌وز‌ه‌ڵاتی و پله‌ی گه‌رما‌وه‌وه-- بۆم ڕۆژانێكی بێشكڵ بوون
Anxiety: خه‌م و هۆڵ
Outlined disregarded things: ‌هێڵی زه‌قی ئه‌و شتانه‌ی به‌هێز ده‌كرد
So that piece by piece, while i considered the falling snow, a rough picture of setting build up around me : ئیتر ده‌وروبه‌ره‌كه پارچه به پارچه به ڕوناكی ڕۆژه‌وه، ده‌مێك سرنجی به‌فره وه‌رهاوه‌كه‌م ئه‌دا، ساییتر ده‌رده‌كه‌وت
Hunched: پشتكۆمی
Calls up or create the other details of the winter day: ئه‌و ورده شتانه‌ی تری ڕۆژی زستانی دێنێته به‌رچاوو
Orchard: ڕه‌ز
Limbo: به‌رزه‌خ (سه‌ره‌وه‌ی دۆزه‌خ)
From the reproduction of the panting of Salsbury Cathedral: به ئه‌و به‌رهه‌مداریه كه‌ڤاڵیانه‌ی مه‌ترانخانه‌ی "سالسبری"
Viewing point: خا‌ڵی ڕوانین
Nervous: دڵزیز، دڵه‌خورپه
Rawness of response: هه‌ستیاریه‌تی به‌رپرسی
Adventure: شه‌رود
Tearing at an old scab: كولانه‌وه‌ی زامێكی كۆنه
Yew-screened grounds of the manor: جۆره سنه‌وبه‌ره ڕیزكراوه‌كانی خانوو زه‌ویزاره‌كه
And the roadside scrub the down sloped sharply upwards: ‌و گیای ده‌وروبه‌ری ڕێگا‌ی‌ گرده ده‌شتووزاره‌كه بوو به به‌ره‌وژوركه‌یه‌كی به‌لێژ
Farmyard : مه‌زرا
Winding river bed: نهالی پێچاوپێچ
This stretch of road was overhung by beeches: ئه‌م ڕیگایه له قه‌راخیه‌وه سپیدار شۆڕ بوو‌بوو
Settlement: ئاكنجیگه
Fine portico: هێوانێكی جوانخاس (خوجوان)
Thatched cottage: خانیكێكی زه‌لكی
Elaborate monogram of the owner or builder or designer: مۆنۆگرامی ئۆساكاریانه‌ی خاوه‌نه‌كه یان خانووسازه‌كه


Ray xot binuse

· · ·
Saturday, December 28, 2002

(مه‌ته‌ڵه‌كی هاتن) "THE ENIGMA OF ARRIVAL"
نووسینی V.S Naipaul ؛( ‌‌وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبێل له وێژه 2001)‌‌.
وه‌رگێڕانی له ئینگلیسیه‌وه: خۆم.
-----------------------------------------------------------------------------
‌‌ ‌‌‌‌
‌‌ ‌‌ ‌‌‌‌






1. ‌‌باخچه‌ی "جه‌ک"

















چوار رۆژی یه‌كه‌م باران ده‌باری. من به زه‌حمه‌ت ده‌متوانی ببینم له كوێ دام. پاشان بارانه‌كه راوه‌ستا و دواتر له چیمه‌نه‌كه و دوره باڵه‌خانه‌كانی به‌رانبه‌ری خانووه چكۆله‌كه‌م كێڵگه‌یه‌ك به دره‌ختی رووته‌وه له قه‌راخیانه‌وه؛ و دورتر، به‌سته‌گی به چۆن رۆشنایه‌كه ده‌كه‌وت، بریسكه‌یه‌ك له چه‌مێكی چكۆله، بریسكه‌یه‌ك كه به‌سه‌یره هه‌ندێ جار هه‌ست ده‌كرا له سه‌ر‌ه‌وه‌ی ئاستی زه‌ویدا بێت، دیی.
چه‌مه‌كه ناوی "ئاڤۆن" بوو، ئه‌و "ئاڤۆن"‌ه نه‌بوو كه گرێداو‌و بوو به "شه‌یكسپه‌ر" ه‌وه. پاشان-- كاتێك ده‌شتوزار واتای زۆرتر بوو بۆ من، كاتێك كه زۆرتری له ژیانم ڕاكێشاوو تا له ئه‌و شه‌قامه گه‌رمه‌سێره‌ی منی لێ گه‌وره بووم-- بیرم له ئه‌و كێڵگه ته‌ڕانه به خه‌نه‌قه‌كانه‌وه‌ وه‌ك "مێرگئاو" یان "مێرگی ته‌ڕ" ‌، و ئه‌و گرده نزمه هه‌موارانه‌ی دواتری چه‌مه‌كه، وه‌ك "ده‌شتوز‌اری گردهه‌ڵساوی بێ‌دار"، ده‌كرد. به‌ڵام پاش بارانه‌كه‌ی ئه‌م جاره، هه‌ر چه‌نده من بیست ساڵه له ئینگلئس‌دا ژیاوم هیچیترم له كێڵگه‌ی ته‌خت و چه‌مێكی بچوك نه‌دیوه.
زستان بوو، بیری زستان و به‌ور هه‌میشه منی تاوگیر ده‌كرد، به‌ڵام له ئینگلێس‌دا وشه‌كه بۆ من هه‌ندێ له رۆمانسی خۆی له ده‌ست دا بوو ، بۆیه ئه‌و زستانه‌ی من له ئینگلێس‌دا دیتومه زۆر ئاسته‌م، ئاواینه وه‌ك ئه‌وه‌ی من هزرم ده‌كرد ئاوایه ده‌مێك من له ‌دورده‌ست له دور‌گه‌ گه‌رمه‌سێره‌كه‌م ده‌ژیام، دژوار بووه. من ئاووهه‌وای دژوارم به‌سه‌ر هاتوو له جێگه‌گه‌لێكی تر- له مانگی ژانواری شوێنگه‌یه‌كی سكی نزیكی مادرید له سپانیا،‌ و له هیندوستان، له‌ مانگی دیسمامبر له "سیمالا"، و له به‌شه به‌رزه‌كانی هیمالایا له مانگی ئاوگوست‌دا. به‌ڵام ئاووهه‌وای واینه له‌وه نه‌ده‌چوو كه بێت بۆ ئینگلیس. لێنه ته‌واوو ساڵ هه‌مان جلوبه‌رگم له‌به‌ر بوو .
زۆر كه‌م جاكه‌تم له‌به‌ر ده‌كرد، هه‌ر خۆ پێویستم به پاڵتۆ نه‌ده‌بوو.
و ئه‌گه‌رچی ده‌مزانی كه هاوینه‌كان هه‌تاوی بوون و له زستاناندا داره‌كان مینا فڵچه، وه‌ك ئاوڕه‌نگه‌كانی "رۆلاند هیلدر" ڕووت ده‌بوون، ساڵه‌كه-- له‌مه‌ڕ سه‌وز‌ه‌ڵاتی و پله‌ی گه‌رما‌وه‌وه-- بۆم ڕۆژانێكی بێشكڵ بوون . سه‌خت بوو كه وه‌رزه‌كان له‌یه‌ك جیا كه‌یته‌وه. من نه‌مده‌تووانی هۆگری گوڵ یان به‌رگی دره‌خت ته‌ك مانگێكی تایبه‌تیدا بكه‌م.
و هێشتا ‌هه‌ر پێم خۆشبوو كه ته‌ماشا بكه‌م: من هه‌موو شتێكم بینی، و جوانی گوڵ و داره‌كان، و زووه به‌یانیانی هه‌تاوی و دێره ئێوارانی روناك، كاری تێم ده‌كرد. زستان بۆ من فره‌تر ئه‌و ده‌مه بوو كه رۆژه‌كانی كورت و چرای ئه‌لكتریكی له هه‌موو لایه‌كه‌وه له به‌یانی تا ئێواره ده‌گرسا، هه‌روه‌ها ئه‌و كاته‌ش ‌‌‌بوو كه ده‌یتوانی به‌ور ببارێ.
ئه‌گه‌ر بڵێم زستان بوو ئه‌و كاته من بۆ خانووه‌كه له دۆڵی چه‌مه‌كه هاتم، له‌به‌ر ئه‌وه بوو كه مژه‌كه‌م له یاده، ئه‌و چوار ڕۆژه‌ی باران و مژ له ده‌وروبه‌ری شاره‌وه له‌و كاته‌دا وڵامده‌ری خه‌م و هۆڵی من بوو، هۆڵ له‌به‌ر كاره‌كه‌م و گواستنه‌وه بۆ شوێنێكی نوێ. له‌سه‌ررا یه‌كێ تر له چه‌ندین گواستنه‌وه كه من له ئینگلیس‌دا كردووم.
هه‌روه‌ها، زستان بوو، له‌به‌ر ئه‌وه هۆڵی تێچونی گه‌رمام بوو. له خانووه‌كه ته‌نیا كاره‌با بوو -- له گاز یان نه‌وت گرانتر. و خانووه‌كه زه‌حمه‌ت بوو گه‌رمی بكه‌یت. خانووه‌كه درێژ و باریك بوو؛ زۆر دور له مێرگئاوه‌كان و چه‌مه‌كه نه‌بوو؛ و ژێره كۆنكریتیه‌كه‌ی ته‌نیا چه‌ند گه‌زێك له سه‌ره‌وه‌ی زه‌وی بوو.
و دوانیمه‌ڕۆیه‌ك ده‌ستی كرد به به‌ور بارین. به‌وره‌كه وه‌ك تۆز نیشتوه سه‌ر چینمه‌نه‌كه‌ی به‌ر خانووه‌كه‌م، لقی داره ڕووته‌كانی گه‌رددار كردوو، ‌هێڵی زه‌قی ئه‌و شتانه‌ی به‌هێز ده‌كرد كه جاران نه‌مبینیوو، وه‌ك بۆ نموونه ئه‌و خانوومانه چۆڵانه‌ی له سوچی چیمه‌نه‌كه‌وه، ئیتر ده‌وروبه‌ره‌كه پارچه به پارچه به روناكی ڕۆژه‌وه ساییتر ده‌رده‌كه‌وت، ده‌مێك سرنجی به‌وره وه‌رهاوه‌كه‌م ئه‌دا. كه‌روێشكه‌كان هاتنه به‌ره‌وه‌ و یاریان ده‌كرد، یان به‌‌‌‌دوای خواردندا بوون. دایكه كه‌روێشكێك، به پشتكۆمی، له‌گه‌ڵ سێ یان چوار له بیچكه‌كانیدا بوو. ئه‌وان ڕه‌نگێكی تری پیسیان ده‌هاته به‌رچاوو له به‌وره‌كه‌دا. و وێنه‌ی كه‌روێشكه‌كان، یان به‌تایبه‌ت ده‌نگه تازه‌كه‌یان، ئه‌و ورده شتانه‌ی ڕۆژی زستانی دێنێته به‌رچاوو؛ روناكی به‌وره‌كه‌ی دێره ئێواران، ئه‌و خانووه چۆڵه سه‌یرانه‌ی سپی و سایتر ‌‌ئه‌‌هێنا به‌ر چاوو. هه‌روه‌ها به‌یادی دارستانه‌كه كه پێم وابوو له پشتی په‌رژینه چه‌رمووه‌كه، لێنه كه‌روێشكه‌كان به دوای خواردندا ‌‌ده‌گه‌ڕان، چیمه‌نه سپیه‌كانی خانووه چۆڵه‌كانی ده‌وروبه‌ر، په‌رژینه‌كه، باریكه ڕێگایه‌ك، دارستانه‌كه‌ی دواتری ، ده‌مخات. د‌ارستانێكم دیی. به‌ڵام له ڕاستیدا دارستان نه‌بوو؛ ته‌نها ره‌زێكی كۆن بوو له پشتی خانووه به‌رزه‌كه كه له زه‌ویه‌كه‌یدا خانووه‌كه‌ی من شوێنی گرتوو.
هه‌رچیم دیی به خۆیایی دیتم، به‌ڵام نه‌مده‌زانی ته‌ماشای چی بكه‌م. نه‌مده‌زانی له‌ناو چیدا بیگونجێنم. من هێشتا له جۆره به‌رزه‌خێكدا بووم. من بڕێ شتم هه‌ر ده‌زانی. ناوی شاره‌كه كه به شه‌مه‌نده‌فه‌ر هاتووم ده‌مزانی. ناویی "سالسبری" بوو. هه‌ما ئه‌وه‌ڵین شاری ئینگلیس بوو كه ناسیم. یه‌كه‌م دانه بوو رامانێكی له باره‌یه‌وه لامدا دروست بێت، و به ئه‌و به‌رهه‌مداریه كه‌ڤاڵیانه‌ی مه‌ترانخانه‌ی "سالسبری" ‌‌‌بوو كه له په‌رتووكه‌كه‌م له پۆلی- سێه‌‌مدا دیی. له دورده‌سته‌وه له دورگه گه‌رمه‌سێره‌كه‌م، پێش ئه‌وه‌ی ببم به ده ساڵ. به‌رهه‌مێكی چوارڕه‌نگی كه من پێم وابووبوو جوانترین وێنه‌یه من بۆ هه‌میشه دیتووم. ده‌مزانی كه خانووه‌كه منی بۆ هاتووم له یه‌كێك له‌ دۆڵه‌کانی چه‌مێك نزیكه‌ی "سالسبری" دا ‌‌‌بوو. بێجگه له رۆمانسی به‌رهه‌مداری "كۆنستابل"، هه‌روه‌ها زانیاریه‌كی زمانه‌وانیشم ده‌رباره‌ی جێگه نوێكه‌ی خۆشم ده‌زانی. ئه‌مزانی كه "ئاڤۆن" له بنچینه‌وه واتای رووباره، هه‌روه‌هاش ده‌مزانی كه "‌هاوند" له بنچینه‌وه هه‌ر واتای سه‌گ بوو، هه‌ر جوره سه‌گێك. و ده‌مزانی هه‌ر دوو به‌ش له وشه‌ی "والدشاو"-- ناویی گوندێك و ئه‌و خانووه زه‌ویداریه بوو كه منی تێدا بووم-- ده‌مزانی كه هه‌م "والده‌ن" و "شاو" واتای دارستان ئه‌ده‌ن. هۆیه‌كی تر، بێجگه له هه‌ستی چیرۆكی به‌وره‌كه و كه‌روێشكه‌كان كه وایان كردوو دارستانم بێته به‌ر چاو.
من هه‌روه‌ها ده‌مزانی كه خانووه‌كه نزیكی "سته‌ون هه‌نج" ه. ده‌مزانی كه ڕێگایه‌كی پیاسه‌كردن هه‌یه كه ده‌تیبرده نزیكی به‌رده بازنه‌كه‌وه؛ ده‌مزانی كه شوێنێكی به‌رز له ده‌وامی ڕێه‌گكه‌دا خاڵێكی روانین بوو. و كاتێك بارانه‌كه راوه‌ستا و مژه‌كه كه‌م بوه‌وه، دوای چوار رۆژه‌كانی ئه‌وه‌ڵ، من دوانیمه‌ڕۆیه‌ك چوومه ده‌ره‌وه تا ڕێگای پیاسه‌كه و خاڵی روانینه‌كه بدۆزمه‌وه.
هیچ گوندێك له باس دا نه‌بوو. بۆ ئه‌وه خۆشحاڵ بووم . دڵه‌خورپه‌م ده‌بوو گه‌ر خه‌ڵكم پێبگیایه‌ت. هه‌رچه‌نده كه ئه‌وه‌نده زۆریش له ئینگلیس‌دا ژیاوم هێشتا بۆ جێگه‌گه‌لی نوێ هه‌ستی دڵزیزیم هه‌بوو . هه‌ستیاریه‌تی به‌رپرسی، هێشتا هه‌ستم ئه‌كرد هام له وڵاتی كه‌سێكی‌ ‌تر د‌ا، هه‌ستم به ‌غه‌ریبی ده‌كرد، ته‌نیایی، و هه‌ر سه‌یرانێك بۆ به‌شێكی تازه له وڵاته‌كه‌دا-- كه بۆ كه‌سانێتر له‌وانه‌یه شه‌رودێك بووایه-- بۆ من وه‌كوو كولانه‌وه‌ی زامێكی كۆنه بوو.
ڕێگه باریكه گشتیه‌كه تا جۆره سنه‌وبه‌ره ریزكراوه‌كانی خانوو زه‌ویزاره‌كه ده‌وامی هه‌بوو . تۆزێ پاش ‌‌‌‌ڕێگاكه، و له ته‌له په‌رچینه‌كه و گیای ده‌ووروبێ ڕێگا‌ی‌ گرده ده‌شتووزاره‌كه بوو به به‌ره‌وژوركه‌یه‌كی به‌لێژ.
"سته‌ونهێنج" و رێه‌‌گه باریكه‌كه له‌و ئاراستییه‌دا بوو. ده‌بووا رێگایه‌كی چكۆله‌تر بووایه كه له رێگه گشتیه‌كه‌وه ئه‌چوو.
ده‌بووا بچووایه‌م بۆ ڕاست یا‌ن چه‌پ تا بیدۆزمه‌وه؟ له‌رستیدا ئه‌مه گرفتێكی و‌ا نه‌‌‌‌‌بوو. تۆ ‌‌ئه‌گه‌یته ڕێگه‌یه‌كی باریك گه‌ر لات بدایه‌ت بۆ ده‌ستی چه‌پ؛ ئه‌گه‌یایت به رێگایه‌كی باریكی تر گه‌ر لات بدایه‌ت بۆ ڕاست. ئه‌م دوو ڕێگایه لای خانیكه‌كه‌ی "جه‌ك"، یان له ده‌وری مه‌زرا كۆنه‌كه له‌وێ خانیكه‌كه‌ی "جه‌ك" شوێنی گرتوو، له دۆڵه‌كێ ئه‌ولای پشته‌كه‌وه، ده‌چونه یه‌كا.
دوو ڕێگه بۆ خانیكه‌كه بوو. رێگه‌گه‌لی جیاواز: دانه‌یه‌كیان زۆر كۆن بوو و ئه‌و‌ی تریان نوێ بوو. رێگه كۆنه‌كه درێژتر و ته‌ختتر بوو؛ ئه‌و په‌ی‌ نهالێكی پانی كۆنی پێچاوپێچ كه‌ووتوو. حه‌تمه‌ن لێنه‌وه له رۆژگاری كۆندا به هێسر و فارغۆنه‌وه لێخووریبوون . رێگه تازه‌كه-- بۆ ماكینه‌ی جوتیاری له فكردا بووه-- نشیوتر بوو؛ راست ده‌چووه بۆ ژوره‌وه‌ی ته‌په‌كه و به‌ره‌وخوار له‌ولای تره‌وه گه‌ر لات بدایه‌ت بۆ چه‌پ له رێگه گشتیه‌كه‌وه ‌ده‌گه‌یته رێگه كۆنه‌كه. ئه‌م ریگایه كه له قه‌راخیه‌وه سپیدار شۆڕ بوو‌بوو. له د‌ه‌وامی چه‌مێكی چكۆله‌وه ده‌ڕوێشت‌‌ تۆزێك پاش له سه‌ره‌وه‌ی رووباره‌كه و خواره‌وه‌ی ته‌په‌كه؛ و پاشان كه‌مێك له‌ولاتره‌وه داده‌به‌زی بۆ هه‌ما هاوئاستی رووباره‌كه. خانوومان لێره زۆر كه‌م بوو، خانوویه‌كی چكۆله‌ی كۆن له خشت و به‌ردی چه‌خماخ به هێۆانێكی جوانه‌وه هه‌بوو؛ و، له كه‌ناری رووباره‌كه؛ زۆر نزیكی ئاوه‌كه، خانیكێكی نزم به دیوارگه‌لی سپیه‌وه و سه‌ربانی به‌كاگیراوو كه خه‌ریك بوو نوێژه‌ن بكرێته‌وه.( چه‌ند ساڵ دواتر ئه‌و خانیكه هێشتا خه‌ریك بوو نوێژه‌ن ده‌كرا؛ كیسه‌گه‌لێكی نیوه به‌كاربراوی چیمه‌نتۆ هێشتا له ناو په‌نجه‌ره تۆزینه‌كاندا ده‌بینرا.)‌‌‌‌ لێره بوو، له ئه‌م ئاكنجیگه‌یه‌ كه لات ئه‌دا بۆ رێگه كۆنه‌كه به‌ره‌و خانیكه‌كی "جه‌ك".
رێگایه‌كی بچووكی ئاسفڵتكراو ده‌گه‌یه دازنێك خانووی چكۆله‌ی ئاسایی‌، له‌وانه دوو یان سێیان ته‌نیا رازانه‌وه‌یه‌كیان مۆنۆگرامی ئۆساكاریانه‌ی، به دیرۆكه‌وه‌ی، خاوه‌نه‌كه‌ی یان خانووسازه‌كه بوو، به‌سه‌یره‌وه ریكه‌وتێك له شه‌ڕه‌كه‌ی 1944 وه بوو، رێگا باریكه‌كه بوو به به‌ردی و پانتر بوو له‌به‌ر ئه‌وه داڵه‌كه واڵا ده‌بوو.

Ray xot binuse

· · ·